Wybierz dokument potrzebny w Twojej sytuacji
Art. 330a CO pozwala pracownikowi żądać świadectwa dotyczącego rodzaju i czasu zatrudnienia, osiągnięć oraz zachowania. Na wyraźne żądanie dokument można ograniczyć do rodzaju i czasu pracy. W prywatnym zatrudnieniu nie musisz czekać do ostatniego dnia, aby poprosić o świadectwo.
Sprawdź, jakiego dokumentu oczekuje rekruter. Krótkie potwierdzenie zatrudnienia i pełne świadectwo nie przekazują tych samych informacji. Gdy kompletujesz dossier do nowej pracy, przejrzyj dokumenty od ostatnich pracodawców i oznacz, których okresów jeszcze nie potwierdziłeś.
| Dokument | Kiedy? | Zakres |
|---|---|---|
| Zwischenzeugnis | W czasie trwającego zatrudnienia | Świadectwo obejmujące dotychczasowy przebieg pracy |
| Schlusszeugnis / Arbeitszeugnis | Po zakończeniu zatrudnienia | Pełne świadectwo z rodzajem, czasem, oceną pracy i zachowania |
| Arbeitsbestätigung | Na prośbę o krótsze potwierdzenie | Rodzaj oraz czas zatrudnienia, bez pełnej oceny |
Kiedy poprosić o Zwischenzeugnis?
Zmiana przełożonego, reorganizacja, nowe stanowisko albo przygotowanie do rekrutacji to praktyczne momenty na uporządkowanie dokumentów. Poproś o świadectwo, gdy osoba znająca Twoją pracę może jeszcze potwierdzić zadania i zakres odpowiedzialności.
W wiadomości podaj, od kiedy pracujesz, jakie stanowisko zajmujesz i o jaki dokument prosisz. Możesz dołączyć własną listę zadań jako pomoc do przygotowania treści. Oznacz ją jako informacje do weryfikacji, a nie gotowe świadectwo podpisane w imieniu pracodawcy.
Nie trzeba w każdej prośbie opowiadać całego planu zmiany pracy. Wystarczy jasno wskazać dokument i zakres. Zachowaj wiadomość oraz późniejszą odpowiedź, żeby wiedzieć, kiedy prośba została przyjęta i na jakim etapie jest przygotowanie.
Przeczytaj dokument od dat do oceny
Najpierw sprawdź nazwisko, pracodawcę i daty. Następnie porównaj opis rzeczywiście wykonywanych zadań, stanowiska i odpowiedzialności. Pełne świadectwo powinno obejmować także pracę i zachowanie, mieć datę oraz właściwy podpis.
Rzetelna ocena dotyczy całego okresu zatrudnienia. Ważne fakty negatywne mogą mieć znaczenie, ale drobne odosobnione sytuacje nie powinny zniekształcać obrazu całej pracy. Zasada życzliwego formułowania nie oznacza prawa do nieprawdziwego świadectwa.
Sprawdzaj treść w dwóch przejściach. Pierwszy odczyt służy znalezieniu braków i błędów rzeczowych. Drugi pozwala ocenić, czy osoba nieznająca firmy zrozumie rolę, zakres zadań i przebieg pracy. Oddziel fakt do poprawienia od samej preferencji stylistycznej.
| Element | Co sprawdzić? |
|---|---|
| Daty | Zgodność z umową, zmianami stanowiska i końcem zatrudnienia |
| Zadania | Czy opis obejmuje faktycznie wykonywane istotne obowiązki? |
| Ocena | Czy pełny dokument odnosi się do pracy oraz zachowania? |
| Czytelność | Czy skróty, nazwy projektów i zakres odpowiedzialności są zrozumiałe? |
| Forma | Dane pracodawcy, data, podpis i komplet stron |
Unikaj oceniania dokumentu według internetowej listy kodów
Świadectwo powinno być jasne i zgodne z prawdą. Ukryte negatywne komunikaty i dwuznaczne sformułowania nie są właściwym sposobem oceny. Jednocześnie nie każda różnica w przymiotniku daje podstawę do uznania dokumentu za szkodliwy lub niezgodny z prawem.
Oficjalne objaśnienia Ville de Lausanne odradzają przypisywanie każdemu sformułowaniu hipotetycznego ukrytego znaczenia. Oceniaj cały dokument. Jeżeli zdanie jest niejasne, zapytaj, do jakiego faktu się odnosi i poproś o jednoznaczną treść.
Przykład: brak ważnego zakresu obowiązków można opisać datami, zleceniami lub zakresem stanowiska. Żądanie „proszę zamienić wszystkie oceny na najwyższe” bez uzasadnienia nie pomaga w rzeczowej rozmowie. Potrzebujesz faktów i konkretnego celu poprawki.
Poproś o wydanie świadectwa
Wyślij prośbę do pracodawcy lub działu HR. Wstaw rodzaj dokumentu odpowiedni do sytuacji: Zwischenzeugnis przy trwającej pracy albo Arbeitszeugnis po jej zakończeniu. Termin w przykładzie jest proponowaną datą otrzymania; nie traktuj go jako ustawowego terminu dla wszystkich firm.
Jeżeli pracodawca prosi o listę zadań, przygotuj ją z rozróżnieniem kolejnych stanowisk i okresów. Opisz czynności oraz odpowiedzialność konkretnie. Nie dopisuj wyników, których nie potrafisz potwierdzić, ani zadań wykonywanych wyłącznie przez inne osoby.
Wzór wiadomości po niemiecku — prośba o świadectwo
Betreff: Bitte um ein [Zwischenzeugnis / Arbeitszeugnis] Guten Tag [Name] Ich bitte um ein vollständiges [Zwischenzeugnis / Arbeitszeugnis] für meine Tätigkeit als [Funktion] seit [Datum / im Zeitraum von … bis …]. Das Zeugnis soll meine wesentlichen Aufgaben, meine Leistungen und mein Verhalten beschreiben. Bitte teilen Sie mir mit, wann ich mit dem Dokument rechnen kann. Für meine Unterlagen wäre eine Zustellung bis [Datum] hilfreich. Eine Übersicht meiner Aufgaben sende ich bei Bedarf gerne zu. Freundliche Grüsse [Name]
Zgłoś poprawkę za pomocą fragmentu, faktu i propozycji
Zrób tabelę z trzema kolumnami: otrzymane zdanie, powód korekty i proponowana treść. W przykładzie „obsługa magazynu” może pomijać okres, w którym odpowiadałeś również za przyjęcia dostaw. Wskaż daty oraz dokument potwierdzający zmianę zadań.
Wyślij ograniczoną listę najważniejszych zmian, zamiast wielu ogólnych zarzutów. Jeżeli firma odmawia wydania lub poprawienia dokumentu, możesz skorzystać z poradnictwa i właściwej ścieżki sądowej. Oficjalne objaśnienia podkreślają znaczenie konkretnych proponowanych poprawek; samo żądanie „prawdziwego świadectwa” może być niewystarczająco precyzyjne.
Wzór wiadomości po niemiecku — błąd w treści
Betreff: Bitte um Prüfung meines Arbeitszeugnisses vom [Datum] Guten Tag [Name] Vielen Dank für das Zeugnis. Im Abschnitt [Abschnitt] bitte ich um die Prüfung der folgenden Angabe: [betroffene Formulierung]. Die Angabe ist aus meiner Sicht [unvollständig / nicht zutreffend], weil [konkreter Sachverhalt mit Zeitraum]. Als Nachweis füge ich [Unterlage] bei. Mein Vorschlag lautet: [gewünschte sachliche Formulierung]. Bitte teilen Sie mir Ihre Rückmeldung und gegebenenfalls einen Termin für die korrigierte Fassung mit. Freundliche Grüsse [Name]
Przygotuj dokument do następnej rekrutacji
Zachowaj oryginał, a do aplikacji przygotuj czytelny PDF ze wszystkimi stronami. Nie poprawiaj treści skanu samodzielnie. Jeśli otrzymasz nową wersję, oznacz datę pliku i sprawdź, którą kopię wysyłasz rekruterowi.
Nazwij plik jednoznacznie, na przykład „Nazwisko_Arbeitszeugnis_Firma.pdf”. Porównaj daty z CV. Gdy świadectwo jest jeszcze w przygotowaniu, powiedz to wprost i zapytaj, czy można dosłać je później. Krótkie wyjaśnienie rzeczywistego stanu dokumentów jest lepsze niż zgadywanie, czego rekruter się domyśli.