Nie podpisuj samej nazwy stanowiska
Umowa powinna jasno wskazywać strony, miejsce pracy, datę rozpoczęcia, czas trwania, funkcję i zakres zatrudnienia. Jeżeli firma ma kilka lokalizacji, sprawdź, czy pracodawca może jednostronnie przenieść Cię daleko od planowanego mieszkania.
Przy umowie czasowej zapisz dokładną datę końca i warunki wcześniejszego rozwiązania. Przy umowie bezterminowej kluczowe będą okres próbny i wypowiedzenie.
- pełna nazwa i adres pracodawcy
- miejsce lub region wykonywania pracy
- data startu i rodzaj umowy
- stanowisko, zadania i podległość
- wymiar etatu oraz tygodniowy czas pracy
Pensja: jedna kwota to za mało
Sprawdź kwotę brutto, walutę, częstotliwość wypłaty oraz to, czy roczna pensja jest dzielona na 12 czy 13 części. Dopytaj o dodatki zmianowe, pracę nocną, niedziele, dyżury, premie, prowizje i zwrot wydatków.
Jeżeli pracodawca oferuje zakwaterowanie, samochód albo posiłki, ustal ich cenę i sposób wykazania na liście płac. Świadczenie „gratis” może mieć wartość podatkową albo zostać potrącone przy końcowym rozliczeniu.
Godziny, nadgodziny i czas drogi
Wymiar 100% nie mówi jeszcze, ile godzin będziesz pracować. Zapisz tygodniową normę, sposób rejestracji czasu i reguły rekompensowania dodatkowych godzin. W niektórych rolach umowa przewiduje odbiór czasu, wypłatę albo włączenie określonej części nadgodzin w pensję.
Dojazd z domu zwykle nie jest czasem pracy, ale podróże między miejscami wykonywania zadań mogą nim być. Przy budowie, opiece terenowej i serwisie ustal to przed pierwszym dniem.
Okres próbny, wypowiedzenie i urlop
Nie zakładaj, że zasady z poprzedniej pracy obowiązują również tutaj. Umowa lub układ zbiorowy może regulować długość okresu próbnego i terminy wypowiedzenia. Sprawdź także liczbę dni urlopu, sposób zatwierdzania terminów oraz zasady choroby i wypadku.
Zwróć uwagę na zakaz konkurencji, obowiązek poufności i zwrot kosztów szkoleń. Szeroki zapis może wpływać na kolejną pracę, dlatego niezrozumiałe klauzule warto wyjaśnić przed podpisaniem.
GAV, regulamin i to, czego nie ma na pierwszej stronie
Gesamtarbeitsvertrag, czyli układ zbiorowy pracy, może określać minimalne płace, dodatki, czas pracy, urlop i wypowiedzenie. Jeżeli umowa odsyła do GAV albo regulaminu pracowniczego, poproś o te dokumenty przed podpisaniem.
Nie opieraj kosztownej przeprowadzki na obietnicy z rozmowy telefonicznej. Potwierdź e-mailem datę startu, pomoc mieszkaniową, grafik, dodatki i wymagane dokumenty.
Porównanie dwóch umów: pensja miesięczna i roczna
Przykład redakcyjny: oferta A to 6 000 CHF × 12 i 42 godziny tygodniowo. Oferta B to 5 800 CHF × 13 i 40 godzin. A daje 72 000 CHF rocznie, B — 75 400 CHF. Po uproszczonym podzieleniu przez 52 tygodnie i normę godzin wychodzi około 32,97 oraz 36,25 CHF brutto za godzinę umowną.
To porównanie arytmetyczne, bez odejmowania urlopu, świąt i nieobecności, a nie sposób naliczania stawki godzinowej. Przed wyborem potwierdź gwarancję 13. pensji, etat i koszty zakwaterowania. Bonus uznaniowy nie jest tym samym co gwarantowana trzynastka.
Umowa terminowa i okres próbny: co musi być ustalone
SECO wyjaśnia, że w umowie bezterminowej domyślny okres próbny wynosi miesiąc. Pisemne ustalenie, GAV lub NAV może go zmienić, zasadniczo do trzech miesięcy; niektóre nieobecności powodują odpowiednie przedłużenie. Przy umowie terminowej próbny nie powstaje automatycznie — trzeba go uzgodnić.
Umowa sezonowa zasadniczo kończy się z upływem ustalonego czasu. Sprawdź, czy dopuszcza wcześniejsze zwyczajne wypowiedzenie. Osobno zapisz koniec pracy i termin opuszczenia pokoju pracowniczego. Samo przyjęcie kluczy nie wyjaśnia zasad najmu po zakończeniu zatrudnienia.
Pytania do pracodawcy przed podpisaniem
Poproś o konkretne dokumenty zamiast ogólnego zapewnienia, że wszystko jest standardowe. Odesłanie do regulaminu pomaga dopiero wtedy, gdy możesz go przeczytać przed akceptacją.
- Jakie jest gwarantowane roczne brutto przy moim etacie?
- Ile godzin obejmuje tydzień i jaki będzie grafik?
- Który GAV/NAV i kategoria stanowiska obowiązują?
- Jak rozliczane są przejazdy między obiektami, parking i wydatki służbowe?
- Ile kosztuje zakwaterowanie i kiedy trzeba je opuścić?
- Jakie załączniki stanowią część umowy?